دیتاسنتر چیست ؛ نامی آشنا در اینترنت

دیتاسنتر چیست ؛ نامی آشنا در اینترنت

وقتی صحبت از اینترنت و راه اندازی کسب و کارهای اینترنتی به میان می آید المان ها و مفاهیم مختلفی مانند، کامپیوتر، شبکه، سرور، ترافیک و دیتاسنتر در این بحث ها آورده خواهد شد. یکی از اصلی ترین و پایه ای ترین سرویس دهنده های زیرساخت در اینترنت، دیتا سنتر ها هستند. در این مقاله قصد داریم تا به صورت کامل با دیتا سنترهای مختلف آشنا شویم و ببینیم که دیتاسنتر چیست و دقیقا چه کاری را در اینترنت انجام می دهد.

مطلب دیتاسنتر چیست ؛ نامی آشنا در اینترنت در تاریخ بیست و چهارم اردیبهشت ماه بازنویسی و به طور کامل بروزرسانی شد

دیتاسنتر چیست !؟

از اوایل دهه ۹۰ میلادی با به وجود آمدن مفهوم وب در اینترنت و پروتكل HTTP كه به سادگی امكان به اشتراك گذاشتن مستندات در اینترنت را برای کاربران فراهم می کرد، روز به روز بر تعداد كاربران اينترنت افزوده شد. همچنین با زیاد شدن كاربران، بالا رفتن حجم مستندات و سادگی انتشار اطلاعات در اینترنت، مفاهیم تجاری نیز وارد عرصه اینترنت شدند. در چنین شرایطی هر شرکت یا سازمانی تصمیم به راه اندازی سایت های اینترنتی و یا بصورت فراتر، پایگاه داده ای تحت وب گرفته که به کمک آن، اغلب خدمات خود به ارباب رجوعانشان را از طریق اینترنت و بدون نیاز به حضور آنها در محل شرکت یا سازمان مورد نظر، ارائه نمایند. از طرفی راه اندازی چنین سرویسی نیازمند تامین تجهیزات گران قیمت، استخدام نفرات متخصص و صرف هزینه بالا می باشد.

دیتا سنتر

راه حل این مشکل، راه اندازی مراكز خاصی تحت عنوان Data Center  یا مرکز داده می باشد. Data Center ها با در اختیار داشتن خطوط پرسرعت اینترنت ، سرورهای قوی و متعدد، تجهیزات پیشرفته تامین برق ، تهویه مطبوع و متخصصین مجرب، امكان راه اندازی سرورهای وب را برای عموم مردم ممكن ساخته اند. شرکت های تجاری ، سازمان ها و عموم مردم می توانند با اجاره كردن فضای محدودی در این دیتاسنتر ها، وب سایت های  خود را در معرض دید عموم قرار داده و با صرف حداقل هزینه بهترین سرویس ممکن را بدست آورند. برخی شرکت های بزرگ نیز با توجه به نیاز خود، اقدام به اجاره كردن یك سرور در دیتاسنتر می نمایند و از آن با استفاده از مکانیزم هایی برای کنترل از راه دور یا همان Remote Control کنترل کرده و به کار می گیرند. اكنون با توجه به رشد سریع اینترنت، روز به روز به تعداد Data Center ها اضافه می شود به طوری كه در حال حاضر در اكثر كشورهاي پیشرفته این مراكز وجود دارند.

اگر بخواهیم به صورت خلاصه بگوییم که دیتاسنتر چیست میتوانیم بگوییم ، Data Center به مجموعه‌ای از سرویس دهنده ها، زیرساخت‌ های ارتباطی ، امنیتی و تجهیزات الکترونیکی گفته می‌ شود که برای ارائه، نگهداری و پشتیبانی از سرویس‌ های تحت شبکه ( اینترنت، اینترانت، اکسترانت ) بکار گرفته می‌شوند.

Data Center، بسته به نوع کاربردی که برای آن تعریف شده است، می‌ تواند به عنوان یک مرکز پردازشی، مرکز ذخیره داده، مرکز جمع آوری داده و یا تمامی این موارد عمل کند. مراکز داده بسیار عظیم و متنوعی در سراسر شبکه جهانی اینترنت در حال سرویس دهی هستند که برخی از این مراکز استفاده تجاری محدود درون سازمانی دارند و برخی دیگر در اینترنت به صورت تجاری و یا عمومی قابل استفاده هستند. در ادامه به معرفی دیتاسنتر های طرح دنیا خواهیم پرداخت.

مطرح ترین دیتاسنترهای جهان

در بخش قبل در مورد اینکه دیتا سنتر چیست با هم صحبت کردیم. دیتا سنتر ها را می توان یکی از اصلی ترین و مهمترین زیرساخت های اینترنتی نام برد که در واقع بار اصلی اینترنت را به دوش می کشند و مسئولیت ذخیره سازی داده های ما را بر عهده دارند. به طور قطع می توان گفت وقتی شما داده ای را در فضای ابری ذخیره سازی می کنید و یا حتی فایل هایی که در ایمیل خود آپلود کرده اید، از فضای یک دیتا سنتر استفاده کرده اید. موارد زیر را می توان به عنوان مطرح ترین و بزرگترین دیتاسنتر های بین المللی نام برد:

مایکروسافت

Data Center شیکاگوی مایکروسافت یکی از بزرگترین Data Center های دنیا با ۶۵ هزار متر مربع، میزبان حدود یک میلیون سرور است که در واحدهای ۱۵۰۰ تایی دسته بندی شده اند.

گوگل

دیتاسنتر گوگل هیچگاه رسماً تعداد سرورهای خود را اعلام نکرده؛ ولی می گویند این شرکت صاحب بیش از ۹۰۰ هزار سرور است. حتی عجیب نیست اگر گوگل را با ۱۳ مرکز داده در سراسر دنیا مالک بزرگترین Data Center جهان بنامیم.

آمازون

یکی از معروف ترین دیتاسنتر ها و ارائه دهندگان خدمات ابری در دنیا است. این دیتاسنتر کار خود را در سال 2006 شروع کرده و اکنون به بزرگترین ارائه دهنده خدمات کلود و CDN (برای اطلاعات بیشتر به مقاله CDN چیست مراجعه کنید) در دنیا تبدیل شده است. دیتا سنتر های آمازون جزو پیشروترین و جدیدترین دیتاسنتر های دنیا در زمینه های مختلف مانند تاسیسات و تامین نیروی برق به حساب می آیند.

دیتاسنتر Hetzner

هتزنر نیز یکی دیگر از دیتا سنتر های معروف اروپایی است که در زمینه کاری خود و ارائه خدمات سرور یک قطب بزرگ به حساب می آید. این دیتاسنتر آلمانی با توجه به موقعیت ویژه خود در بایرن آلمان، سهم بزرگی از ترافیک کشور های

همانطور که دیدیم نام های بزرگ و مطرحی در عرصه بین المللی وجود دارد. اما در داخل کشور نیز دیتاسنتر های بزرگی هستند که میتوان به آنها اشاره کرد. دیتا سنتر های مختلف زیادی وجود دارند که از بین آنها میتوان به افرانت، پارس آنلاین و همینطور ابر آروان اشاره کرد. برای اطلاعات بیشتر میتوانید به مقاله Hetzner چیست مراجعه کنید.

مطرح ترین دیتاسنتر ها

ساختار اصلی دیتاسنتر چیست

دیتا سنتر ها دارای ساختار های مختلفی هستن که میتوان اجزای ثابتی را برای هر کدام از آنها در نظر گرفت. در صورتی که بخواهیم به صورت منسجم به این سوال که ساختار دیتا سنتر چیست پاسخ دهیم، میتوانیم این موارد را نام ببریم.

بنای دیتاسنتر

با توجه به این نکته که اکثر سرورهای وب از نوع Desktop هستند، ساختمان دیتاسنترها اکثرا با سقف های بلند ساخته می شوند که علاوه بر تهویه هوا، امکان قرار دادن سرورهای بیشتر را می دهند. همچنین در تمامی Data Centerها، مسیرهایی برای گذراندن کابل های شبکه  کابل های برق وجود دارد. علاوه بر این موارد، وجود سیستم تهویه قوی برای پایین نگه داشتن دمای سرورها ضروری می باشد. البته مشخصاتی همچون وجود سقف کاذب، کف کاذب و همچنین سیستم اطفاء حریق در برخی موارد توصیه شده است.

دستگاههای ذخیره سازی اطلاعات (Storage)

ذخیره سازی متصل به شبکه (Nas) دستگاهی است که به صورت اشتراکی در شبکه مورد استفاده قرار می گیرد.

وجود سیستم های پشتیبان گیری

با توجه به سیاست های Data Center و نیاز پروژه ، پشتیبان گیری از اطلاعات امری کاملا ضروری می باشد.

سیستم برق پشتیبان

یکی از مهم ترین مسائل در Data Center سرویس دهی بدون وقفه به مشتریان می باشد. با توجه به امکان قطع برق به دلایل مختلف همچون حوادث غیرمترقبه یا جنگ، نیاز به سیستم برق پشتیبان ضروری است. معمولاً  Data Centerهای بزرگ از UPS های مخصوصی استفاده می کنند که امکان سرویس دهی به بیش از صدها سرور را دارند. علاوه بر سیستم UPS ، ژنراتورهای قوی نیز درData Center وجود دارد تا در صورت قطع بلندمدت برق، سرویس دهی بدون وقفه انجام شود .

دسته بندی دیتاسنتر چیست

مراکز داده را با توجه به اندازه و کارکرد به دسته‌های زیر تقسیم می کنیم:

  1. شبکه‌های سازمانی، تجاری و یا دانشگاهی  (Campus)
  2. شبکه‌های خصوصی WAN
  3. فراهم کننده‌های سرویس (SP)
  4. مراکز داده اینترنتی  (IDC)
  5. مراکز داده فراسازمانی  (Extranet)
  6. مراکز داده محلی  ( Intranet)

واحد IT یکی از قسمت های بسیار مهم از هر سازمان و شرکت در سراسر جهان می باشد. توجه این واحد و ارتقاء آن یکی از نکات اصلی جهت تداوم کسب و کار می باشد. شرکت ها برای اجرای عملیات خود به  سیستم های اطلاعاتی متکی هستند . اگر یک سیستم در دسترس نباشد، ممکن است عملیات شرکت دچار اختلال و یا بطور کامل متوقف شود. ارائه یک زیرساخت قابل اعتماد به منظور به حداقل رساندن احتمال اختلال برای انجام عملیات IT  لازم است. از موارد مهم دیگر، امنیت اطلاعات می باشد. به همین دلیل Data  Center ها به عنوان یک محیط امن که احتمال نقض امنیت را به حداقل میرساند، مورد توجه قرار می گیرند.

دیتا سنتر و معضل مصرف انرژی

در ابتدای مقاله به این امر که وجود دیتاسنتر ها چقدر می تواند برای برقراری اینترنت و ارتباطاتی که امروز شالوده دنیای ما است، ضروری می باشد صحبت کردیم و اکنون که به اینجای متن رسیده ایم دیدیم که تقریبا مهمترین المان در ساختار اینترنت را این دیتاسنتر ها تشکیل داده اند. اما در مورد این مراکز داده موضوعی وجود دارد که باید به صورت جدی بررسی شود و شاید اگر این بررسی ها نتواند ما را قانع کند نیاز باشد تا برای آینده بشریت هم که شده، تغییری اساسی در ساختار اینترنت و این عضو بزرگ صورت گیرد.

مشکل از آنجا شروع شد که در بررسی ها و آمار هایی که در سال 2007 ارائه شد، تقریبا 2% از گازهای گلخانه ای تولید شده در جهان که از اثرات آنها در تغییر آب و هوای زمین آگاه هستیم، بر اثر فعالیت دیتاسنترها تولید شده بود. شاید این سوال پیش بیاید که در این مسان نقش دیتاسنتر چیست و این موضوعات چه ربطی به دیتاسنتر دارد. در ابتدای مقاله و وقتی به بررسی این موضوع که دیتاسنتر چیست می پرداختیم دیدیم که دیتاسنتر ها یک یا چند سالن بزرگ پر از سرور های قدرتمند دارند. بدیهی است که این سرور ها برای کارکردن به نیروی برق نیز احتیاج دارند و انرژی مورد نیاز آنها باید تامین شود تا بتوانند بی عیب و نقص کار کنند.

در بیشتر کشور های جهان اصلی ترین منبع تولید برق سوخت های فسیلی است و میتوان نتیجه گرفت که دیتاسنتر ها به صورت غیر مستقیم در بالا بردن مصرف این نوع از سوخت و در پی آن بالا رفتن تولید گاز های گلخانه ای و گرمایش زمین نقش داشته اند. بنابراین باید تلاش هایی صورت گیرد تا دیتا سنتر ها را به عنوان یکی از مهمترین مراکز اینترنتی و المان های در حال کار تا حدودی از این موضوع دور کرد. هنوز روشی که بتوان برای جایگزین شن به عنوان یک دیتاسنتر معرفی شود وجود ندارد، اما روش های مختلفی ایجاد شده اند تا بتوانند برق مصرفی دیتا سنتر ها را کاهش داده و یا آنها را از سوخت پاک تامین کنند. اصطلاحا به این دیتاسنتر ها دیتاسنتر های سبز یا Green Datacenter گفته می شود که رد ادامه بیشتر به آنها می پردازیم.

ساختار دیتاسنتر

 

Green Datacenter چیست

در مورد این که این از دیتا سنتر چیست باید بگوییم که قرار است این دیتاسنتر ها تمامی انرژی مورد نیاز خود را از طریق انرژی های تجدید پذیر بدست بیاورند. تعدادی از کشور های پیشرفته مانند، کانادا، نروژ، سوئیس، سوئد و فنلاند، پروژه های بزرگی را برای راه اندازی این دیتا سنتر ها آغاز گرده و تا حدودی نیز موفق بودند.  ازین رو اقدامات مختلفی است که در یک دیتاسنتر سبز میتواند انجام شود که عبارتند از:

  1. استفاده از نیروگاه های بادی و خورشیدی برای انرژی برق مورد نیاز دیتاسنتر ها
  2. استفاده از دستگاه هایی با مصرف پایین تر که اصطلاحا به این دیتاسنتر ها Low Voltage Datacenter گفته می شود.
  3. بالا بردن بازدهی و استفاده از دستگاه هایی با برچسب انرژی بالا که میتواند با کمترین مصرف برق بیشترین بازدهی را داشته باشد.
  4. استفاده از سیستم های خنک کننده با آب به جای کولر هایی که برای خنک کردن سرور ها انجام می شود.

البته موراد دیگری نیز وجود دارد که میتواند در یک دیتا سنتر سبز به کار گرفته شود. هر چند که این کشور ها نامی برای این نوع از دیتاسنتر های خود انتخاب کرده و مشغول به تحقیق در این زمینه شده اند اما می توان گفت که دو شرکت بزرگ پیشرو در این زمینه یعنی آمازون و مایکروسافت از آن ها خیلی جلو تر بوده اند. کلود آمازون جندی پیش اعلام کرد که بیشتر برق مصرفی خود را از منابع تجدید پذیر تهیه می کند و برای اینکه بتواند این درصد استفاده را به صد برساند یک پروژه تحقیقاتی بزرگ را در چین راه اندازی کرده است.

همینطور مایکروسافت یکی از اصلی ترین فعالیت ها را رد زمینه استفاده از آب برای خنک کردن دیتاسنتر ها انجام داده است و با فرستان سرور های خود به قعر دریا در سواحل کالیفرنیا این کار را انجام داده است. در این رویکرد سرور ها درون تانکر های فلزی که عموم آنها از بازیافت تانکرهای قدیمی سوخت تهیه شده بودند قرار گرفتند و به کانکتور های ضد آب متصل شده و به اعماق آب فرستاده شدند. نبود نور و همینطور سرمای آب به صورت طبیعی می تواند این دستگاه ها را خنک نگه داشته و این سرور ها تا مدت زیادی بدون مشکل کار خواهند کرد. بدون اینکه هزینه یا برای سیستم های خنک کننده پرداخته شود که بسیار هم گران می باشد.

نتیجه گیری

در این مقاله در مورد اینکه دیتاسنتر چیست با هم صحبت کردیم و دیدیم که این عضو اصلی اینترنت و بستر زیرساخت چه ویژگی هایی دارد. دیتاسنتر را می توان یکی از مهمترین سرویس دهنده ها ارزیابی کرد ولی از نظر اقتصادی استفاده از سرویس های بالایی که این ارائه دهندگان به شما می دهند، به هیچ عنوان حتی برای کسب و کارهای بزرگ نیز به صرفه نمی باشد و معمولا هاستینگ ها و افراد فعال در حوزه آی تی که خود ارائه کننده خدماتی از این دست هستند به این سراغ این سرویس ها می روند. اگر شما نیاز به یک سرویس خوب و حرفه ای و البته با صرفه اقتصادی، از نوع سرور اختصاصی و یا سرور مجازی دارید که توسط این دیتاسنتر ها ارائه می شوند میتوانید از سرویس های مارال هاست استفاده نمایید.

واکنش شما چیست؟
+1
+1
+1
+1
+1
+1
+1
برچسب‌ها:, , ,

نظر دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد‌شد.